Wararkan ayaa soo baxaya kadib markii uu shalay gaaray magaalda Kismaayo Ra’isal Wasaaraha Soomaaliya muddane Cabdi faarax Shirdoon Saacid. Wafdiga dawladda oo isugu jira guddi heer wasiir iyo xubno ka tirsan xildhibaanada baarlamaanka federaalka ayaa haatan ku sugan magaalada Kismaayo. Waxay wafdigu u tageen deegaanka inay xal u helaan arrinta murugsan ee ka jirta deegaanka Kismaayo oo mudadii shanta bilood ee la soo dhaafay ay gacanta ku hayeen xoogaga Raaskambooniyiinta. Waxaana magaalada ka dhacay dhawr dagaal oo u dhexeyay ciidamada deegaanka.

Wararka hoose ee ka soo baxaya wadaxaa joodyada u dhexeeya dawladda iyo Raaskambiniyiinta ayaa sheegaya in ay wada hadaladii u hakadeen khilaaf hoose oo ka dhex jira xubnaha waaweyn ee sheeganaya masuuliyada deegaanka. Waxaa kamid ah xubnaha isku khilaafsan arrinta ee sheeganaya masuuliyada degaanka:- Sheekh Axmed Madoobe oo ah gudoomiyaha guddiga ku meel gaarkaa ee Kismaayo, Pro. Gaandi oo isna ah xildhibaan, horeyna u ahaa gudomiyihii Azaniniya, Sheikh Maxamed -Awlibaan oo sheegta gudomiyaha Ahlu-sunna Waljamaaca gobolada koonfureed iyo shaqsiyaad kale oo ay kamid yihiin Gen. Cali Xasan Looyaan (Cali Madoobe).

Waxaa muuqata inaysan jirin muwaafaqo u dhaxaysa masuuliyiinta sheegta masuuliyada maamulka Kismaayo ama guud ahaan Jubbaland. Waxaana dhanka kale soconaya shir hoosaad loogu magac daray shirka dhismaha Jubbaland oo ay in badan dawlada federaalku iska fageysay inay shirkaas qeyb ka tahay ayana ka gaabsadeen xubnaha dawladduinay ka hadlaan mar badan oo wax laga weydiiyay.

Hadaba maxay tahay xaqiiqada dhabtaa ee ujeedada safarkan. Ma inay dib u furaan shirkii horey u fashilmay ee ay Raaskaambooniyiintu hogaanka u hayeenbaa. Ma inay dib-u xoojiyaan maamulkii ku meelgaarka ahaa ee Axmed Madoobe madaxda ka ahaabaa mise waa inay dhisaan maamul cusub baa? Intuba waa su’aalo meesha ku jira ama wararka ay dad badani isla dhex-marayaan.

Hadaba, xog hoose oo aan ka helayno xubno dawlada ka tirsan oo ujeedada oo arrinta u dhuun duleela way sheegaysaa in ujeedada ugu muhiimsan ee safarka wafdigan uu hogaaminaya Ra’iisal Wasaaruhu tahay inay helaan xogta dhabtaa ee ka jirta deegaanka, waraystaan shacbiga deegaanka kadibna u horseedaan dhismaha maamul dhab ah oo deegaankaas lagala xisabtamo kaasoo u hogaansan sharciga ama dastuurka dalka ee fedaraaliga ah. Arrintani waxay dabo socotaa safaradii baryahaan uu Ra’iisal wasaaruhu dalka ku soo kala bixiyay, wuxuuna doonayaa in sida ugu dhaqsaha badan loo soo afjaro fawdada ka jirta Kismaayo iyo dalka intiisa kale.

Waxa su’aalo badan ka taagan yihiin doorka ay yeelan doonaan hogaankii Raaskaambooniyiinta ee horey u maamulanayay magaalda Kismaayo. Waxaana wararka intaas la xiriira sheegayaan indoorka kooxdani yahay mid kooban ayasana dawladu lahayste u noqonayn. Waxaase muhiim ah inaan laga hordhicin shaqada wafdiga iyo xalka ay u raadinayaan arrimaha cakiran ee Kismaayo.

Si toos ayaan hawlahaas idiinka wargalin doonaa maalmaha soosocda hadii alle idmo.

Gedoonline

 Saraakiisha ciidamada Jabuuti ee howlgalka midowgga Africa AMISOM ee ku sugan magaalada Baladweyne ayaa bilaabay in ay gurmad caafimaad u sameeyaan dadka uu soo riteyn cuduro oo hadda tiradoodu gaareyso ilaa 30 ruux, iyaga oo xarumo caafimaad oo ku meel gaar ah uga sameeyay dulleedka magaalada Baladweyne.

Dr. Cabdi Waabari Geedi oo ka mid ah dhaqaatiirta ciidamada Jabuuti ee AMISOM oo siweyn ugu howlan la tacaalida dadka uu cudurada ay asiibeyn, ayaa sheegay in markii ay ogaadeen baaxada cudurka iyo dawo la’aanta ka jirta isbitaalka isla garteen in dadka uu cudurka soo ridanayo meel gaar ah ku daweeyaan.

“Runtii marka la eego culeyska iyo baxaada cudurada uu leeyahiin iyo awooda isbitaalka magaalada Baladweyne, waxaan garanay in meel gaar ah dadkan ku daweyno, waxaa dhisnay  waqtigan teendhooyin waaweyn si aynu ugu sii diyaar garoowno haddii ay soo dhacaan tiro inta ka badan,’’ ayuu yiri Dr Cabdi Waabari Geedi.

Ma ahan markii ugu horeesay ee ciidamada AMISIOM gaar ahaan kuwa Jabuuti ee gargaar caafimaad ka sameeyaan magaalada Baladweyn.

Afhayeenka ayaa sheegay in Dilalkii  Muqdisho ka dhacay Sadaxdii maalin ee lasoo dhaafay uu ku noqday uur kutaalo ay ka aamusi waayeen sida uu Xusay ayna aad uga xun yihiin dhalinyarada sida xun loo dilay ee Meydadkooda la dhigay xaafado kamid ah Muqdisho.

Cali Dheere ayaa ku eedeeyay dowladda Soomaaliya inay ka dambeysay dilalka dadka rayidka ah, isagoo tilmaamay in wax aan wali la arag oo aan soo marin Muqdisho oo dad qaraabo iyo isku heyb ah, inta meydadkooda la isku soo uruuriyay la soo dhigay guryahooda hortooda.

Afhayeenka oo hadalkiisa sii wato ayaa uga tacsiyadeeday dadka reer Muqdisho in dadkooda sidaas loo galo, isagoo xusuusisay inay aheyd arrin ay shalay kaga digayeen, in dhibaatadan inta la eg lagu haayo sida uu yiri.

Hadalka Afhayeenka Al-Shabaab ayaa ku soo aadayo  xili magaalada Muqdisho maalmihii ugu dmabeeyay ee kusoo kordheen Dilal aad u qorsheesan taa oon wali si rasmi ah loo cadeyn cida ka dambeysa.

Wararka ka imaanayo degmada Dayniile ayaa  sheegaya in mid ka mid ah  meydadkan uu ku jira wiil dhalinyaro magaciisa lagu soo koobay Abdimajiid Ali Salaad, kaasoo dhowaan howl galo lagu soo qabtay, ka dibna saxaafadda loo soo bandhigay.

Mid ka mid ah ehelada ninkan aya asaaka saxaafada u sheegay in meydkiisa ay saaka ku arkeen Gubta, markii maalmo ka hor howl gal lagu qabtay, isagoo xusay in muddo lix bil ka horay uu Shabaab ka soo tagay, markii dowladda cafis u fidisay.

Dilkaan ayaa waxa uu imaanayaa iyada oo habeen hore siyaaba kala duwan Muqdisho loogu dilay sedax ruux oo iyaga oo xir xiran gaari laga tuuray kadibna madaxa laga wada toogtay.

Ra’sul wasaaraha xukuumadda federaalka ee Soomaaliya Cabdi Faarax Shirdoon(Saacid) ayaa sheegay in safarkii uu ku tagay deegaanada ee ka taliyaan maamulada Galmudug iyo Puntland uu ku soo arkay  dad Soomaaliyeed oo aad u jecel qarannimada, taageersanna dowladda federaalka ah ee Soomaaliya.

Mudane Saacid  ayaa cadeeyay in ujeeddada socdaalkoodu uu ahaa in ay dhagaystaan shacabka Soomaaliyeed ee ku kala nool gobolladaas,wuxuuna u ballan-qaaday fulinta codsiyadii ay u soo jeediyeen dadkii ay la soo kulmeen, xusayna in dowladdiisa ay ka faa’ideysan doonto taageerada shacabka.

Wafdi ga  Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya ee booqashada ku jooga magaalada Galkacyo ayaa wada dadaalo uu ku xalinayo khilaafaadka ka jira Galkacyo labadeeda dhinac ee ay ka kala taliyaan Maamulada Puntland iyo Galmudug.

Ra’iisul Wasaare Saacid ayaa xalay waqooyiga Galkacyo kula kulmay Mas’uuliyiinta Maamulka Mudug ee Puntland iyo saraakiisha Amniga, isagoo ka codsaday sidii loo hor istaagi lahaa waxyaabaha khilaafka keenayo, isla markaana labada dhinac si wada jir ah uga shaqeeyaan ammaanka.

Wasiirka Arrimaha gudaha iyo Amniga Qaranka C/kariin Xuseen Guuleed ayaa balan qaaday inay ka shaqeyn doonaan ammaanka labada dhinac, isla markaana Xukuumada ay xooga saari doonto sidii labada maamul isu soo dhowaan lahaayeen.

Ra’iisul Wasaare Saacid ayaa ka codsaday labada maamul inay sii daayaan dadka loo kala heysto afduubka, inkastoo Puntland ay dil ku xukuntay nin ka soo jeeda Galmudug, kaasoo ay ku eedeysay inuu Al-Shabaab ka tirsan yahay, markii lagu soo qabtay waxyaabaha qarxa iyo hub.

Ugu danbeentii Ra’iisul Wasaaraha ayaa la filayaa inuu maanta la kulmo madaxda Galmudug, si ay u gaaraan heshiisyo ku saabsan sidii dowladda Federaalka iyo Galmudug iskaashi iyo wada shaqeyn u yeelan lahaayeen, kadib markii shalay Ra’iisul wasaaraha heshiis la soo saxiixday Puntland.

Ra’isul wasaaraha iyo wafdigiisa ayaa madaxweynaha Galmudug Cabdi Qeybdiid Casho Sharaf  xalay ugu sameeyay Hotelka Embessy ee magaalada Gaalkacyo,  iyadoo casho sharafka kadib ay wadahadalo ay qaateen R/wasaaraha iyo maamulka Galmudug ,waxayna ka wada hadleyn sidii loo hormarin lahaa iskaashiga u dhaxeeya maamul goboleedka Galmudug iyo dowlada Dhexe.

Axmed Baasto oo ah Waasiirka warfaafinta ee maamul goboleedka Galmudug  ayaa sheegay  in waxyaabaha ugu muhiimsan ee laga wadahadlay  ay ahaayeen sidii dowladu ay maamulka gacan uga siin laheyd dhinacyada amaanka waxbarashada iyo caafimaadka.

R/wasaara Saacid iyo wafdigiisa ayaa booqaanayo  gobolada dalka isagoo horay u booqday gobolada Dhexe,waxaa  oo kale  uu booqday magaalada Garowe halkaas oo uu heshiis kula soo saxiixdy maamulka Puntland.

Kulanka ayaa waxaa looga hadlay arrimo ay ka mid yihiin xoojinta cilaaqaadka Soomaaliya iyo Maser ka dhexeeya iyo Teynta howlaha Militeriga.

Sidoo kale Afhayeenka Barlamaanka ayaa isna xafiiskiisa ku qaabilay wefdiga, isagoo ku ammanay sida ay ugu dhiiradeen dib u soo celinta iskaashigii ka dhexeeya labada dal ee Maser iyo Soomaaliya, waxeyna dhankooda ballan qaadeen in ay ka dhabeyn doonaan fursadda ay u heleen in  ay caawiyaan Soomaaliya.

Wasiirka arrimaha dibedda ee dalka Masar Mohamed Kamel Amar iyo wefdiga uu hogaaminayo ayaa waxay kaloo la kulmeen Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka, waxaa lagu lafo guray kulanka arrimo badan oo labada dowladood quseeya.

kulanka kaddib Wasiirrada arrimaha dibedda Soomaaliya iyo Maser ayaa warfidiyeennada si wadajir ah ula hadlay, waxaana ugu horeyn saxaafadda la hadashay Wasiirka Arrimaha Dibedda ee Soomaaliya Marwo Fowsiya Yuusuf Xaaji Aadan oo tilmaamtay in waxyaaba ay ka wada hadleen ay ka midtahay sidii safaaraddii Maser ee magaalada Muqdisho dib loo furi lahaa.

Wasiirka Arrimaha Dibedda Maser Mohamed Kamel Amar ayaa isna hoosta ka xariiqay in Soomaaliya iyo Maser uu u dhaxeeyo xiriir dheer, haddana ay doonayaan in ay gacan ka siiyaan adeegyada guud ee bulshada.

Wefdiga ayaa waxa ay dib ugu laabanayaan dalkooda.

]]> http://gedoonline.com/?feed=rss2&p=50086 0